500 NĂM

500 NĂM, MỘT VẺ ĐẸP TRƯỜNG TỒN
Mình nghĩ, lẽ ra Bảo tàng Uffizi ở Firenze phải dành một chỗ trang trọng hơn cho bức “Flora” này của họa sĩ thời Phục hưng Tiziano Vecellio (1490-1576), khi nó được đặt ở một sảnh trên đường ra của bảo tàng. Nhưng thực ra, bức tranh này đã in đậm trong lòng nhiều người yêu thích nghệ thuật của thời kì ấy, dù được ở vị trí nào đi nữa.
Ra đời vào năm 1515, cách đây đúng 500 năm, bức tranh mô tả một người phụ nữ lí tưởng của thời đại ấy, xinh đẹp, thánh thiện, không cần quý phái lắm, nhưng phải hơi mũm mĩm. Tư duy về “phụ nữ lí tưởng” thời Phục hưng trên thực tế đã được Giorgione, thầy của Tiziano, đi trước với bức “Laura” và được Tiziano cùng các họa sĩ trường phái Venezia của ông phát triển trong những năm sau đó, Trong bức tranh của Tiziano, nàng Flora một tay đang cầm tấm lụa che vai (đã tuột xuống), tay kia cầm một nhánh hoa và lá.
Bức tranh được đặt tên là “Flora” theo tên của Flora, thần mùa xuân và cây cối (có thể thấy hoa xuân trên tay nàng) và từ lâu đã được các nhà phê bình nghệ thuật và lịch sử nghệ thuật nhìn theo nhiều cách lí giải khác nhau. Người thì cho rằng, người mẫu của bức Flora là một kĩ nữ mà Tiziano yêu mến, người thì cho rằng nàng là một biểu tượng của một tình yêu hướng đến hôn nhân, dù trang phục của nàng không phải là trang phục cưới (những ngón tay trái của nàng xòe ra, dường như báo hiệu việc nàng sắp cưới, bàn tay phải lấp lánh chiếc nhẫn đính hôn).
Gương mặt của người phụ nữ này xuất hiện không chỉ trong bức Flora, mà còn nhiều tác phẩm khác của Tiziano, nhưng không bức nào nàng đẹp và quyến rũ như trong bức này (và một bức khác nữa, “Vệ nữ thành Urbino”, 1538, cũng ở Bảo tàng Uffizi), khi thể hiện một cách hoàn mỹ cái gọi là “classicismo cromatico” (nghệ thuật cổ điển màu sắc) của Tiziano, người thích sự rực rỡ và tươi sáng của các sắc màu.
Nguyên mẫu của nàng Flora là ai? Nhiều nhà lịch sử nghệ thuật Ý nói rằng, nàng là Violante, con gái của Jacopo Palma (1480-1528), bạn ông, một họa sĩ đương thời. Đó có lẽ là tình yêu đầu đời của Tiziano…
Mỗi lần mình thăm một bảo tàng nào đó, mình lại được học. Và bảo tàng nào ở đây cũng rất đông. Không thiếu người già và sinh viên. Cũng như mình, họ học…
@2015, viết tại Firenze, Italia
#Faceart

3 Comments

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *